प्रा.जयश्रीताई वर्मा वाघ: जागतिक महिला दिवस आणि महिलांच्या निरोगी जीवनासाठी मार्गदर्शन

राजेंद्र खैरनार मुख्य संपादक सत्य शोध न्यूज चॅनल

आज ८ मार्च म्हणजे जागतिक महिला दिवस. हा दिवस फक्त “महिला दिन” म्हणून नाही, तर महिलांच्या सामर्थ्याचा, योगदानाचा आणि सशक्ततेचा जागतिक उत्सव म्हणून साजरा केला जातो. आजची महिला फक्त घर सांभाळत नाही, तर शिक्षण, नोकरी, खेळ, विज्ञान, समाजसेवा अशा अनेक क्षेत्रांत आपले वर्चस्व सिद्ध करत आहे. काही महिला चंद्रावर गेल्या, काहीनी मंगळावर जाण्याचं स्वप्न पूर्ण केलं, तर काही देशाच्या राष्ट्रपती झाली. तर काही आंतरराष्ट्रीय खेळाडू म्हणून इतिहास घडवत आहेत. प्रत्येक क्षेत्रात महिलांनी धैर्य, कौशल्य आणि चिकाटी दाखवली आहे.

पण, जसे सूर्याच्या किरणांशिवाय पृथ्वी जीवनसृष्टीत टिकू शकत नाही, तसाच घर, समाज आणि देश यशस्वीपणे पुढे नेण्यासाठी महिलांचे निरोगी शरीर आणि मानसिक स्थिरता आवश्यक आहे. अनेक महिला घर, कुटुंब, काम आणि समाज यामध्ये व्यस्त राहिल्यामुळे स्वतःच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात.

योग्य आहार न घेणे, व्यायाम विसरणे, पुरेशी झोप न मिळणे यामुळे मानसिक ताण, थकवा, कमजोरी आणि दीर्घकाळासाठी आरोग्याच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. मानसिक आरोग्य टिकवणे फक्त व्यक्तीच्या आयुष्यासाठी महत्त्वाचे नाही, तर समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि देशाच्या विकासासाठीही अत्यंत आवश्यक आहे.

उपमा: जशी चांगली माती पिकासाठी महत्वाची असते, तशी निरोगी मानसिकता समाजाच्या यशासाठी आणि देशाच्या प्रगतीसाठी आधारभूत आहे.

मी स्वतः प्राध्यापिका, योगशिक्षिका, रेकी आचार्य आणि समुपदेशक या नात्याने सांगू इच्छिते की:

संतुलित आहार घ्या,पुरेशी झोप घ्या,नियमित व्यायाम करा,

योग आणि प्राणायाम करा...

मी माझ्या विद्यार्थिनींनाही हेच शिकवते की व्यायाम, योग आणि प्राणायाम हे शरीर आणि मन दोन्हीसाठी लाभदायक आहेत. नियमित व्यायामामुळे शरीर तंदुरुस्त राहते, स्नायू मजबूत होतात, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि मानसिक ताण कमी होतो. थोडा वेळ दररोज चालणे, योग किंवा प्राणायामासाठी काढणे खूप महत्वाचे आहे. हे शरीर आणि मन दोन्ही संतुलित ठेवते, ऊर्जा वाढवते, थकवा कमी करतो आणि दैनंदिन जबाबदाऱ्या अधिक प्रभावीपणे पार पाडण्यास मदत करतो.

योग, प्राणायाम आणि ध्यान हे फक्त शरीर तंदुरुस्त ठेवत नाहीत, तर मानसिक तणाव कमी करतात, आत्मविश्वास वाढवतात, सहनशक्ती सुधारतात आणि सकारात्मक ऊर्जा देतात.

 जशी शुद्ध जल धरणासाठी महत्वाचे असते, तशी मानसिक शांती देशाच्या प्रगतीसाठी आवश्यक आहे.

महिला सक्षम आहेत आणि त्या प्रत्येक अडचणीतून मार्ग काढू शकतात. फक्त स्वतःच्या आरोग्याची काळजी घेणे, मानसिक तणाव व्यवस्थापन करणे आणि स्व-रक्षणाचे कौशल्य आत्मसात करणे आवश्यक आहे. मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य टिकवणे म्हणजेच खरी शक्ती आहे, जी प्रत्येक यशस्वी महिलेला टिकवून ठेवते आणि समाज व देशाच्या विकासात मोलाचे योगदान देते.

८ मार्च हा दिवस फक्त महिला दिन नाही, तर महिलांच्या सामर्थ्याचे, आत्मविश्वासाचे, सशक्ततेचे आणि स्वावलंबनाचे स्मरण आहे. या दिवशी आपण केवळ महिला दिन साजरा करत नाही, तर प्रत्येक महिलेला प्रेरित करतो की ती स्वतःच्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवेल, स्वतःची काळजी घेईल आणि समाज व देशात आपले योगदान देईल.

जरी स्त्री ची मजल प्रत्येक क्षेत्रात गेली असेल तरी मात्र आजही तिला डावललं जात.. यत्र नार्यास्तु पूजयंते 

रमयंतीतत्र देवता 

म्हणजे ज्या ठिकाणी स्त्रियांचा सन्मान आणि आदर केला जातो, त्या ठिकाणी देवताही आनंदाने वास करतात. परंतु ज्या ठिकाणी स्त्रियांना आदर मिळत नाही, त्या ठिकाणी केलेली सर्व कामे निष्फळ ठरतात.

याचा अर्थ असा की, स्त्रीचा सन्मान हा केवळ कुटुंबासाठीच नव्हे तर संपूर्ण समाजाच्या प्रगतीसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. स्त्री ही कुटुंबाची आधारस्तंभ असते.

एक गृहिणी म्हणून जेव्हा ती घर सांभाळते, तेव्हा ती कधी कुटुंबाची काळजी घेणारी परिचारिका असते, कधी प्रेमाने जेवण बनवणारी स्वयंपाकी असते, कधी मुलांचा अभ्यास घेणारी शिक्षिका असते, तर कधी संपूर्ण घराचे व्यवस्थापन करणारी व्यवस्थापक (Manager) असते. ती ही सर्व कामे अत्यंत निस्वार्थ भावनेने आणि प्रेमाने पार पाडत असते.

परंतु तिची अपेक्षा फार मोठी नसते  तिला फक्त आदर, प्रेम आणि सन्मान हवा असतो.

स्त्रीवर हात उचलणे खूप सोपे असते,

पण तिच्या हातात हात देऊन तिला साथ देणे खरोखर इतके कठीण आहे का?

खरे तर स्त्रीचा सन्मान करणे, तिच्या कष्टांची कदर करणे आणि तिच्या आरोग्याची काळजी घेणे हेच खऱ्या अर्थाने महिला सक्षमीकरणाचे लक्षण आहे.

आज स्त्रीने अनेक क्षेत्रांत यश मिळवले असले, तरी काही ठिकाणी अजूनही तिला कमी लेखले जाते. आपल्या संस्कृतीत एक सुंदर श्लोक सांगितला आहे की, 

“यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता”

म्हणजे ज्या ठिकाणी स्त्रियांचा सन्मान आणि आदर केला जातो, त्या ठिकाणी देवताही आनंदाने वास करतात. परंतु ज्या ठिकाणी स्त्रियांना आदर मिळत नाही, त्या ठिकाणी केलेली सर्व कामे निष्फळ ठरतात.

स्त्रीचा सन्मान हा केवळ कुटुंबासाठीच नव्हे तर संपूर्ण समाजाच्या प्रगतीसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. स्त्री ही कुटुंबाची आधारस्तंभ असते. एक गृहिणी म्हणून ती घर सांभाळताना कधी कुटुंबाची काळजी घेणारी परिचारिका असते, कधी प्रेमाने जेवण बनवणारी स्वयंपाकी असते, कधी मुलांचा अभ्यास घेणारी शिक्षिका असते, तर कधी संपूर्ण घराचे व्यवस्थापन करणारी व्यवस्थापक असते. ती ही सर्व कामे अत्यंत निस्वार्थ भावनेने आणि प्रेमाने पार पाडत असते.

परंतु तिची अपेक्षा फार मोठी नसते, तिला फक्त आदर, प्रेम आणि सन्मान हवा असतो.

स्त्रीवर हात उचलणे खूप सोपे असते,

पण तिच्या हातात हात देऊन तिला साथ देणे खरोखर इतके कठीण आहे का?

खऱ्या अर्थाने महिला सक्षमीकरण म्हणजे स्त्रीचा सन्मान करणे, तिच्या कष्टांची कदर करणे आणि तिच्या आरोग्याची काळजी घेणे होय.

८ मार्च हा दिवस केवळ महिला दिन नाही, तर महिलांच्या सामर्थ्याचे, आत्मविश्वासाचे, सशक्ततेचे आणि स्वावलंबनाचे प्रतीक आहे. या दिवशी आपण प्रत्येक महिलेला प्रेरणा देऊया की तिने स्वतःच्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवावा, स्वतःची काळजी घ्यावी आणि समाज व देशाच्या प्रगतीत आपले मोलाचे योगदान द्यावे.

प्रा. जयश्रीताई वर्मा वाघ

 प्राध्यापिका वाणिज्य व व्यवस्थापन विभाग SSMM College Pachora