मतदार यादी पुनरिक्षण : नाव टिकवायचं असेल तर सजग राहा! -प्रांताधिकारी भुषण अहीरे

राजेंद्र खैरनार

मुख्य संपादक, सत्य शोध न्यूज चॅनल

लोकशाही व्यवस्थेचा कणा म्हणजे निवडणूक प्रक्रिया, आणि त्या प्रक्रियेचा पाया म्हणजे अचूक व अद्ययावत मतदार यादी. त्यामुळेच पाचोरा विधानसभा मतदारसंघात राबविण्यात येणारा विशेष सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रम हा केवळ शासकीय उपक्रम नसून प्रत्येक नागरिकाच्या सहभागाची कसोटी ठरत आहे.

भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार सुरू होणाऱ्या या उपक्रमासाठी प्रशासनाने पूर्वतयारी सुरू केली असून, मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) घराघरात जाऊन माहिती संकलन करत आहेत. विशेष म्हणजे २००२ व २०२४ या दोन मतदार याद्यांतील नावे पडताळून पाहण्याचे काम अत्यंत बारकाईने सुरू आहे. यामागील उद्दिष्ट स्पष्ट आहे — मतदार यादी अधिक अचूक, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह बनवणे.

या प्रक्रियेत प्रशासनाइतकीच जबाबदारी मतदारांचीही आहे. ज्या नागरिकांचे नाव २००२ च्या यादीत नाही, त्यांनी आपल्या कुटुंबातील जुने दस्तऐवज शोधून देणे आवश्यक आहे. अन्यथा पुढील टप्प्यात फॉर्म भरून आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतील. ही प्रक्रिया केवळ औपचारिकता नसून आपल्या मतदानाच्या हक्काशी थेट संबंधित आहे.

दि. २३ ते २५ मार्च २०२६ दरम्यान BLO घरभेटी देणार आहेत. या काळात नागरिकांनी जागरूक राहून आवश्यक माहिती त्वरित उपलब्ध करून देणे अत्यंत गरजेचे आहे. वेळेत माहिती न दिल्यास मतदार यादीतून नाव वगळले जाण्याची शक्यता प्रशासनाने स्पष्ट केली आहे.

आजच्या डिजिटल युगात ECINET सारख्या मोबाईल अॅपच्या माध्यमातून जुनी मतदार नावे शोधणे सोपे झाले आहे. मात्र अनेकदा नागरिकांची उदासीनता किंवा दुर्लक्ष हीच मोठी अडचण ठरते. लोकशाहीत अधिकार जितके महत्त्वाचे, तितकीच कर्तव्येही महत्त्वाची असतात, याची जाणीव ठेवणे आवश्यक आहे.

शेवटी, मतदार यादीत आपले नाव असणे म्हणजे केवळ एक नोंद नव्हे, तर आपल्या मताधिकाराची हमी आहे. त्यामुळे प्रत्येकाने सजग राहून या सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रमात सक्रिय सहभाग नोंदवावा, हीच अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.