नायलॉन मांजा = मृत्यूचा सापळा; विक्री-वापरावर थेट ‘खुनाच्या प्रयत्नाचा’ गुन्हा

राजेंद्र खैरनार मुख्य संपादक न्यूज चॅनल

पाचोरा (जि. जळगाव):

पतंगउडविण्याच्या छंदाच्या नावाखाली नागरिकांच्या जिवाशी खेळ करणाऱ्या नायलॉन व सिंथेटिक मांजावर आता पोलीस प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतली आहे. नायलॉन मांजाची विक्री अथवा वापर केल्यास भारतीय न्याय संहिता (BNS) 2023 अंतर्गत कलम 110 – सदोष मनुष्यवधाचा प्रयत्न या गंभीर गुन्ह्याखाली थेट कारवाई करण्यात येणार असल्याचा स्पष्ट इशारा पाचोरा पोलिस स्टेशनने दिला आहे.

मकर संक्रांतीच्या पार्श्वभूमीवर जळगाव जिल्ह्यात नायलॉन मांजामुळे घडलेल्या जीवघेण्या अपघातांची दखल घेत मा. पोलीस अधीक्षक डॉ. महेश्वर रेड्डी यांच्या निर्देशानुसार ही कठोर कारवाई सुरू करण्यात आली आहे. नायलॉन मांजा मानव, पशुपक्षी तसेच पर्यावरणासाठी अत्यंत घातक असून यामुळे गळा कापण्याच्या, गंभीर जखमी होण्याच्या आणि मृत्यूच्या अनेक घटना घडल्या आहेत.

विक्री करणाऱ्यांना थेट गुन्हेगार ठरविणार

पोलीस प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, नायलॉन मांजा विकणारा किंवा वापरणारा व्यक्ती ‘चूक कळत नव्हती’ असे सांगून सुटणार नाही. कारण हा मांजा किती धोकादायक आहे, याची सर्वसामान्यांना पुरेपूर माहिती आहे. त्यामुळे अशा प्रकारात दोष सिद्ध झाल्यास आरोपीवर खुनाच्या प्रयत्नाचा (Attempt to Culpable Homicide) गुन्हा दाखल करण्यात येईल. हा गुन्हा अजामिनपात्र असून ७ ते १० वर्षांपर्यंत कारावासाची शिक्षा होऊ शकते.

पोलीस प्रशासनाची मोहीम

पाचोरा पोलिसांनी शहर व ग्रामीण भागात विशेष पथके (Special Squads) तयार केली असून दुकानांची, गोदामांची तसेच घरगुती साठ्यांची कसून तपासणी सुरू केली आहे. पतंग विक्रेत्यांना BNS तसेच पर्यावरण संरक्षण कायद्यानुसार नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत.

दिनांक ०८ जानेवारी २०२६ रोजी पाचोरा शहरातील बाहेरपुरा भागात एका महिलेच्या दुकानातून सुमारे ६,००० रुपयांचा प्रतिबंधित नायलॉन मांजा जप्त करून संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करण्यात आली आहे.

पालक व नागरिकांना थेट इशारा

पोलीस प्रशासनाने पालकांना आपल्या मुलांना नायलॉन मांजा वापरण्यापासून रोखण्याचे आवाहन केले आहे. नायलॉन मांजा तुटत नाही, त्यामुळे दुचाकीस्वार, पादचारी, विद्युत तारा आणि पक्ष्यांना गंभीर इजा होते. अल्पवयीन मुलांकडे नायलॉन मांजा आढळल्यास संबंधित पालकांवरही कारवाई होणार असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.

तक्रार कशी करावी?

आपल्या परिसरात कोणी नायलॉन मांजा विक्री करत असल्यास नागरिकांनी तात्काळ ११२ हेल्पलाईन किंवा जवळच्या पोलीस ठाण्याशी संपर्क साधावा. तक्रारदाराची ओळख गोपनीय ठेवण्यात येईल.

लागू होणारे कायदे

BNS कलम 110: सदोष मनुष्यवधाचा प्रयत्न – ७ वर्षांपर्यंत कारावास व दंड

BNS कलम 223: जिल्हाधिकारी आदेशाचे उल्लंघन – १ वर्ष कारावास व दंड

पर्यावरण संरक्षण कायदा: ५ वर्षांपर्यंत शिक्षा व १ लाख रुपयांपर्यंत दंड

👉 नायलॉन मांजा हा सणाचा भाग नसून मृत्यूचा सापळा आहे; नियम तोडणाऱ्यांवर पोलीस प्रशासन कोणतीही तडजोड करणार नाही, असा ठाम संदेश पाचोरा पोलिसांनी दिला आहे.